Streaming audio

Er is op een heel eenvoudige manier te zoeken en te bladeren door de verzameling muziek waar men naar wil luisteren. Afspeellijsten zijn standaard al door Media Center aangemaakt, maar je kunt natuurlijk zelf ook een afspeellijst aanmaken of een bestaande wijzigen. Erg handig is de optie ‘Genre’ waarmee snel naar een muzieksoort gezocht kan worden, zoals bv Klassiek, Pop, Jazz of Blues.

De muziekverzameling kan op een lokale harddisk staan, op een NAS (Network Attached Storage) of op een server, bv. Windows Home Server. Om de muziek af te spelen hoeft dit niet eerst gedownload te worden, er wordt namelijk gelijk een stroom gestart vanaf de locatie van het bestand naar de afspeler, in dit geval de Windows Media Center. Vandaar dat we spreken over ‘Streaming audio‘. Ook de Internet radio-stations die we bij Muziek -> Radio terug vinden na het installeren van een add-on, is een vorm van streaming audio.

Een Windows Media Center is de ideale methode om de hele muziekcollectie te raadplegen. Als dan ook nog eens die muziekmap gedeeld wordt op het netwerk, kan er overal in huis naar de muziek geluisterd worden, ook op veel andere afspeel-apparaten.

Want één ding is zeker: muziek is een streling voor het oor…zeker met de kwaliteit muziek-uitgangen van de Media Centers van tegenwoordig. Een goed stereobeeld of dolbygeluid is niet meer weg te denken en DVD’s luisteren we met DTS of Dolby Digital (AC-3).

Muziek is een akoestisch signaal dat zich voortbeweegt in de lucht. Het menselijk oor is in staat om frequenties te horen die liggen tussen 20Hz en 20kHz. Naarmate we ouder worden zal de bovengrens van 20kHz lager komen te liggen en zijn hoge frequenties moeilijker te horen. Daarnaast is de sterkte van het geluid ook een belangrijke factor en deze loopt van de gehoorgrens van 0dB tot aan de pijngrens en bij 100dB of hoger zal gehoorbeschadiging optreden.

Geluid kan opgevangen worden met behulp van een microfoon en het gecreëerde electrische signaal kan daarna elders weergegeven of opgeslagen worden. Het weergeven van deze audio-signalen gebeurt dan met behulp van een luidspreker die de electrische signalen omzet naar geluid. Door meerdere microfoons te gebruiken bij een opname kan een geluidstechnicus de opgenomen signalen samenvoegen tot stereo of surround geluid.

ADC
M.b.v. een AD-converter wordt het analoge signaal omgezet naar een digitaal signaal. Tijdens dit proces worden er filter-technieken toegepast om vervorming te voorkomen (aliasing) tijdens het nemen van samples. De frequentie van het aantal samples en het aantal bits per sample geven de kwaliteit van de converter aan en bepaald dus de kwaliteit van het digitale signaal. De digitale waarden die op deze manier verkregen zijn stellen dus de analoge signalen voor en dit wordt Puls Code Modulation (PCM) genoemd. Hoe strakker de frequentie is waarop de analoge signalen worden gemeten, hoe nauwkeuriger het digitale signaal wordt. Cd-kwaliteit heeft een frequentie van 44.1 kHz met een lengte van 16 bits, snellere frequenties tot 192 kHz en meer bits per sample zoals bv. 24 bits, geven zoals gezegd dus een betere kwaliteit van het signaal.

Bestandsformaten
Er zijn verschillende formaten beschikbaar om muziek in op te slaan. De keuze is belangrijk voor de kwaliteit van de muziek maar ook voor de ruimte die het bestand nodig heeft op het opslagmedium. Er zijn grofweg drie categorieën:

  • Uncompressed
  • Lossy
  • Lossless

Bij een uncompressed bestand is het resultaat even groot als de oorspronkelijke bron en dat is vaak erg groot. Informatie over de titel, artiest e.d.. (metadata) is moeilijk om hierin op te slaan maar tegenover deze nadelen staat het voordeel dat de kwaliteit exact gelijk is aan de bron. Voorbeeld van een uncompressed formaat is WAV

Lossy en Lossless formaten zijn beiden gecomprimeerd. Dit kun je vergelijken met een zip-bestand, het is gecomprimeerd om ruimte te besparen. Lossless geeft aan dat er niets verloren is gegaan tijdens het comprimeren en eenmaal ‘uitgepakt’ zal het dezelfde kwaliteit hebben als het bron-materiaal. Voorbeelden van losless formaten zijn FLAC, ALAC, Lossless WMA. Lees dit artikel om FLAC bestanden af te kunnen spelen.

Een Lossy formaat is echter gecomprimeerd met gebruik van filters waarbij informatie weggelaten wordt om nog meer ruimte te kunnen besparen. Er wordt dus een concessie gedaan in kwaliteit ten opzichte van de omvang. Voorbeelden van lossy zijn MP3, AAC, Lossy WMA.

In de Windows Media Player stel je in het tabblad ‘CD Rippen’ in welke kwaliteit je wilt gebruiken.

ripkwaliteit

Dolby
Dolby Laboratories, Inc. (Dolby Labs) is een bedrijf dat gespecialiseerd is de weergave en compressie van audio. Zij zijn in Engeland gestart, in 1965, maar verhuist naar de US in 1973. Het begon allemaal met een noise reduction om ruis te onderdrukken en één van de bekenste producten was ‘Dolby B’ voor audio. Later werd mbv ‘Dolby Pro Logic’ ook film voorzien van verbeteringen. Dolby Digital (AC-3) is een techniek om digitale audio weer te geven over zes kanalen. Deze zes kanalen worden aangeduid als 5.1, drie speakers (midden, links en rechts) voor, twee speakers (links en rechts) achter, en één subwoofer voor de lage tonen aangezien het menselijk oor toch niet de richting van de lage tonen kunnen bepalen. Dolby True HD is het lossless formaat van Dolby tot 24bit/96kHz voor 8 kanalen (7.1) of 24bit/192kHz voor 6 kanalen (5.1).

‘Digital Theatre System’ (DTS) is net zoals Dolby Digital een geluidsreductie systeem waarbij geluiden die buiten het bereik van het menselijk oor weggehaald worden echter zonder overtollig geluid zelf weg te halen. Je zou kunnen zeggen dat DTS het netter doet dan Dolby Digital om zodoende betere kwaliteit over te houden (lossless compressie). In de toekomst gaan we echter meer en meer 8 kanaals audio gebruiken, verdeeld als 7.1 en dit vergt meer ruimte voor audio opslag. DTS-HD Master Audio is het ‘lossless’ audio formaat van DTS tot 24bit/96kHz voor 8 kanalen(7.1) of 24bit/192kHz voor 2-channel stereo.

Digital Processing
Om de digitale signalen te transporteren, bijvoorbeeld van de Media Center naar de versterker, kan gebruik worden gemaakt van S/P-DIF. Dit staat voor Sony/Philips-Digital Interface Format en is standaard aanwezig op de moderne Media Centers, hetzij via een coax-aansluiting (RCA), hetzij via TOSlink (glasvezel) of beiden en hiermee kan Dolby Digital Surround of DTS ondersteund worden. S/P-DIF is bedoeld voor het verzenden van audiostromen plus ander gerelateerde informatie en hierdoor is het vaak niet mogelijk om het volume te regelen met de standaard Media Center afstandsbediening. Het volume dient dan m.b.v. de aangekoppelde versterker geregeld te worden. Om de losless formaten Dolby True HD of DTS-HD Master Audio te kunnen transporteren naar de AV-Receiver voor verwerking, dient gebruik gemaakt te worden van een HDMI 1.3 aansluiting. HDMI 1.1 transporteerd de LPCM versie van de stream waarbij de speler de decodering doet en de AV-receiver de DAC.

Jitter
Onregelmatigheden in de samples wordt ‘jitter’ genoemd. Een systeem dat last heeft van jitter zal scherp gaan klinken in de hoge tonen en luistert niet prettig. Het wordt voornamelijk veroorzaakt door een afwijkende clock-frequentie tussen de ADC en de DAC. Met andere woorden, er is een clockverschil tussen het omzetten van de audio dat uit de media center komt (via SP/DIF of USB) en het input-signaal in de DAC dat de audio gaat omzetten naar analoog. Een manier om dit (zoveel mogelijk) te voorkomen is om een (externe) DAC te gebruiken die een onafhankelijke clock gebruikt, de ‘Asynchronous Mode‘ in tegenstelling tot de ‘Adaptive Mode‘ waarbij de clock van de media center als ‘master clock’ wordt gezien en overgenomen door de DAC.

DAC
Aan de hand van de digitale waardes kan in de versterker een analoog signaal gemaakt worden. De DA-converter (DAC) neemt dit deel voor zijn rekening. Deze converter meet de digitale waardes (amplitudes) en daar wordt vervolgens een digitaal uitgangs-signaal van gemaakt. Hoe sneller en meer waardes er ingelezen kunnen worden, hoe beter de kwaliteit van het uitgangs-signaal wordt en hoe beter dit zal ‘lijken’ op het oorspronkelijke analoge signaal. Het digitale uitgangs-signaal wordt tenslotte via het analoge filter omgezet naar referentiespanningen waarmee het luidspreker-systeem overweg kan, de analoge uitgangs-spanning. Soms wordt een apart DAC gebruikt en geplaatst tussen de Mediacenter en de audio-versterker. Op deze manier hoeft er uitsluitend een analoge versterker gebruikt te worden, bijvoorbeeld een buizenversterker, om een nog mooier geluid te kunnen beluisteren.

Metadata
Wanneer een cd geript wordt naar de opslaglocatie wordt door Windows Media Center automatisch de gegevens via Internet opgehaald. Deze gegevens bevatten de artiest, titel, meewerkende artiest, album, tracknummer, albumhoesje, etc… Deze gegevens wordt de metadata genoemd en er zijn meerdere bibliotheken met deze data beschikbaar via Internet. De meest bekende zijn All Media Guide (AMG), freeDB en Gracenote.

metadata04

Als je in de verkenner naar een audiobestand bladert en daar naar de eigenschappen gaat, kun je bij het tabblad ‘Details’ de metadata zien en eventueel wijzigen.

metadata01De metadata wordt in het bestand opgeslagen. Het albumhoesje wordt als apart bestand, genaamd ‘folder.jpg’ opgeslagen in dezelfde folders als de muziekbestanden, hierdoor is het aanbevolen om voor elk album een aparte folder te maken.

Windows Media Center gebruikt deze metadata om de muziek weer te geven en biedt hierdoor de mogelijkheid om te zoeken op titel, artiest, genre, jaar en laat de albumhoesjes zien.

metadata02

Naast het automatisch ophalen van de metadata zijn er ook bedrijven die het rippen van je muziekcollectie verzorgen en daarbij ook de bestanden van de juiste metadata voorzien. Het is dan natuurlijk erg jammer als die data overschreven zou worden en om dat te voorkomen kun je dit in de Windows Media Player instellen via het tabblad Mediabibliotheek.

metadata03

Mocht je, om wat voor reden dan ook, de metadata snel willen kunnen aanpassen, dan is MP3TAG wellicht het programma dat je daarvoor kunt gebruiken. Hiermee zijn allerlei taken automatisch uit te voeren.

metadata05
 

Reacties zijn gesloten.